ΣΤΕΒΙΑ, γλυκιά αλλά… αθώα!!!

H Στέβια, ένας μικρός θάμνος που είναι αυτοφυής στη Βορειοανατολική Παραγουάη στα σύνορα με τη Βραζιλία, εξελίσσεται σε έναν ισχυρό πρωταγωνιστή στο χώρο των γλυκαντικών ουσιών και σε ανταγωνιστή της Ασπαρτάμης και της ίδιας της Ζάχαρης.

Η  Στέβια, που μέχρι λίγα χρόνια ήταν άγνωστη στην Ελλάδα,  ίσως αποδειχθεί μια πολύ καλή εναλλακτική καλλιέργεια και για την Ελλάδα, οπως και  σε πολλές άλλες χώρες, αλλά και ένα υγιεινό γλυκαντικό τόσο για τη βιομηχανία τροφίμων όσο και την Ιατρική.
Η Στέβια, με την επιστημονική ονομασία Stevia rebaudianabertoni, είναι το παραδοσιακό γλυκαντικό των αυτοχθόνων Γκουαρανών ( Guarani ) στην Παραγουάη πρίν από 1.500 χρόνια μέχρι και σήμερα.
Αποτελεί πηγή χρήσιμων φυσικών χημικών ουσιών, όπως οι γλυκαντικές ουσίες Στεβιοσίδη και Ρεμπαουντιοσίδη ( Stevioside & Rebautioside ), αλλά και η χλωροφύλλη (φυσική χρωστική) κ.ά.
Τα ακατέργαστα ξηρά φύλλα της Στέβια είναι 30-40 φορές πιο γλυκά από τη ζάχαρη, ενώ η καθαρή γλυκαντική ουσία που περιέχεται σε αυτά είναι 300 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη. Αλλά το μεγάλο γλυκό μυστικό της και το μεγάλο πλεονέκτημα της είναι, ότι δεν έχει ούτε μία θερμίδα.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για ανεπιθύμητες δράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Αντιθέτως, πολλές διεθνείς έρευνες έχουν δείξει ότι η Στέβια διαθέτει αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιβακτηριδιακές και αντιιογόνες ιδιότητες. Πλεονέκτημα επίσης της Στέβιας είναι το γεγονός, ότι η Στέβια δεν διασπάται σε υψηλές θερμοκρασίες μέχρι 200 βαθμών Κελσίου, ιδιότητα που επιτρέπει τη χρήση της στη μαγειρική, σε αντίθεση με τη συνθετική Ασπαρτάμη.
Η Στέβια είναι ήδη δημοφιλές γλυκαντικό σε αρκετές χώρες κυρίως της Ασίας ( Ιαπωνία,  Κίνα, Κορέα, Ταϊλάνδη, Μαλαισία, Ινδία, Φιλιππίνες), αλλά και στην Βραζιλία, στην Παραγουάη, στην Αργεντινή και στο Ισραήλ. Η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα είναι η Κίνα, η οποία μάλιστα έχει ξεπεράσει την Παραγουάη σε παραγωγή Στέβιας, καθώς καλλιεργεί σήμερα στέβια σε 200.000 στρέμματα, ενώ οι καλλιέργειες στην Παραγουάη περιορίζονται στα 15.000 στρέμματα, παρά την εκρηκτική ανάπτυξη της αγοράς. Ήδη όμως η Παραγουάη έχει ανακοινώσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα επέκτασης της καλλιέργειας της Στέβιας σε περίπου 500.000 στέμματα, με σκοπό να προλάβει την ικανοποίηση της αναμενόμενης εκρηκτικής αύξησης της διεθνούς ζήτησης προϊόντων της Στέβιας. Άλλες χώρες παραγωγής Στέβιας είναι η Ταϊβάν, η Ιαπωνία, η Ταϊλάνδη, η Κορέα, η Μαλαισία και η Βραζιλία. Μάλιστα εταιρία επεξεργασίας και παραγωγής προϊόντων της Στέβιας στη Μαλαισία έχει επενδύσει μεγάλα ποσά για επεκτάσεις των εργοστασίων της με σκοπό την αλματώδη αύξηση της παραγωγής της, ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της απέναντι στις εταιρίες  Coca-cola και  PEPSICO, με τις οποίες έχει κλείσει σχετικές συμφωνίες για παραδόσεις μεγάλων ποσοτήτων Στεβιοσίδης και Ρεμπαουντιοσίδης κάθε έτος για την παραγωγή  αναψυκτικών με γλυκαντική ουσία τη Στέβια.
Οι μεγαλύτεροι χρήστες της Στέβιας είναι η βιομηχανία τροφίμων-ποτών και η ζαχαροπλαστική, καθώς υποκαθιστά τη ζάχαρη και την πράσινη χρωστική. Είναι χρήσιμη για τη διατροφή των διαβητικών, των υπογλυκαιμικών και των παχύσαρκων, αλλά και όλων μας για μια προληπτική υγιεινή  διατροφή.
Μέχρι σήμερα η Ιαπωνία είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση Στέβιας παγκοσμίως, όπου η ευρεία χρήση της άρχισε από το 1950, αλλά από το 1970, που έχει απαγορεύσει τη χρήση των χημικών υποκατάστατων της ζάχαρης, η κατανάλωση της αυξήθηκε αλματωτώς και σήμερα η Στέβια κατέχει το 50% της αγοράς γλυκαντικών ουσιών της Ιαπωνίας.
Ήδη πρόσφατα, μόλις τον Οκτώβριο του 2008, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας ( FAO) του ΟΗΕ χορήγησε τελικά την έγκριση χρήσης της Στέβια ως τρόφιμο και το ίδιο έκαναν πρόσφατα μέσα στο 2008 η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία, αλλά και άλλες χώρες.
Στις ΗΠΑ μόλις πρόσφατα στις 20/12/2008 έλαβε η Στέβια, με καθυστέρηση, την πολυπόθητη και αναμενόμενη έγκριση χρήσης της σαν τρόφιμο και σαν υποκατάστατο της Ζάχαρης, ενώ μέχρι τώρα επιτρεπόταν η χρήση της Στέβιας μόνο ως διαιτητικό συμπλήρωμα διατροφής.
Τώρα πλέον απομένει μόνον η έγκριση της Στέβιας από την ΕΕ, όπου η διαδικασία έγκρισης χρήσης της Στέβιας σαν τρόφιμο και υποκατάστατο της Ζάχαρης είναι σε εξέλιξη και είναι αναπόφευκτη η τελική έγκριση το 2009.
Η καθυστέρηση στην έγκριση της Στέβιας από ΗΠΑ και ΕΕ σαν τρόφιμο και σαν υποκατάστατο της Ζάχαρης δεν οφείλεται σε επιστημονικούς λόγους ( δήθεν τοξικότητας της Στέβιας), αλλά πρωτίστως σε πολιτικούς λόγους και σε ισχυρές αντιστάσεις και αντιδράσεις οικονομικών συμφερόντων ( παραγωγούς Ζάχαρης και Ασπαρτάμης)  στις ΗΠΑ και στην ΕΕ. Η κρίσιμη στιγμή για το μέλλον της Στέβιας αναμένεται, ότι θα είναι οι αποφάσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ, που θα επιτρέπουν την χρήση της Στέβιας ως γλυκαντική ουσία στα Τρόφιμα και στα Ποτά. Αυτές οι αποφάσεις, θα απογειώσουν την διεθνή ζήτηση και χρήση της Στέβιας και ταυτόχρονα θα απογειώσουν και τις καλλιεργούμενες εκτάσεις της Στέβιας για την κάλυψη της διεθνούς ζήτησης για προϊόντα της.
Τελικά ήλθε η αναμενόμενη η ώρα της Στέβιας, για τη διεθνή αναγνώριση και τη χρήση σαν τρόφιμο της πολύπαθης γκυκιάς, αλλά αθώας Στέβιας.
Η Στέβια και η Στεβιοζάχαρη ( Στεβιοσίδη και Ρεμπαουντιοσίδη-Α) αναμένεται πλέον να καταλάβει την δεύτερη θέση στην παγκόσμια αγορά γλυκαντικών ουσιών μετά τη ζάχαρη.
H αξία του φυτού αυτού, όπως καταλαβαίνει κανείς, είναι τεράστια καθώς μπορεί να γίνει και βιομηχανική εκμετάλλευση του, αλλά επίσης έχει νόημα κάθε σπίτι που έχει ένα μικρό κήπο να διατηρεί μια με δύο γλάστρες με φυτά Στέβιας για τις καθημερινές ανάγκες του σπιτιού. Η Στέβια μπορεί να χρησιμοποιηθεί φρέσκια αλλά και αποξηραμένη, στο φαγητό, σε σαλάτες, σε γλυκά, σε ποτά χωρίς να προσθέτει θερμίδες στη διατροφή μας.
Με αυτά τα προσόντα, η Στέβια μοιάζει να είναι το μαγικό φυτό, η ιδανική εναλλακτική καλλιέργεια και λύση για την Ελλάδα και για την Κύπρο!
Όπως είναι γνωστό με τις ρυθμίσεις της νέας ΚΑΠ της ΕΕ, οι Έλληνες καπνοπαραγωγοί, αλλά και οι τευτλοπαραγωγοί θα βρεθούν σε δραματική κατάσταση, όσο περνά ο καιρός και περιορίζεται η καπνοκαλλιέργεια και η τευτλοκαλλιέργεια, ειδικά μετά το 2013.
Ζητούμενο είναι η δυνατότητα της Στέβιας να αποτελέσει την εναλλακτική καλλιέργεια που θα αντικαταστήσει ένα μέρος της Καπνοκαλλιέργειας και της Τευτλοκαλλιέργειας και θα στηρίξει το εισόδημα των παραγωγών καπνού και τεύτλων, που θα τα εγκαταλείψουν, αξιοποιώντας την εμπειρία τους και την υπάρχουσα υποδομή και τον εξοπλισμό τους, που είναι κατάλληλος και για τη καλλιέργεια της Στέβιας.
Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες, πειραματικές και κυρίως επιδεικτικές καλλιέργειες της Στέβιας, που άρχισαν από το 2006, σε διάφορες γεωργικές καπνοπαραγωγικές περιοχές της Ελλάδας, αρχικά με άδεια και χρηματοδότηση της Ε.Ε και στη συνέχεια με χρηματοδότηση διαφόρων Νομαρχιών, Δήμων, αλλά και διαφόρων ιδιωτικών Ομάδων Καπνοπαραγωγών.
Το ίδιο γίνεται με χρηματοδότηση της ΕΕ και στην Ισπανία, από το 1998, που διακόπηκαν το 2000, αλλά στην Ιταλία και στην Πορτογαλία από το 2005. Επίσης πειράματα και έρευνες για τη Στέβια έχουν γίνει στη Γερμανία και στο Βέλγιο( από το Καθολικό  Πανεπιστήμιο της Λουβέν).
Η χρηματοδότηση της έρευνας για τη Στέβια στην Ελλάδα για τα έτη 2006-2007, ύψους 272.000 ευρώ, έγινε  από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ και από  το Ταμείο Έρευνας Καπνού της ΕΕ με φορείς εφαρμογής του προγράμματος τη Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστημίου  Θεσσαλίας και το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικών Ερευνών.
Ο σκοπός του προγράμματος της έρευνας για τη Στέβια στην Ελλάδα ήταν να μελετηθούν με πειραματικούς, αποδεικτικούς και κυρίως με επιδεικτικούς αγρούς οι εξής τομείς αγρονομικού ενδιαφέροντος:
1. Να μελετηθεί η παραγωγή σποροφύτων της Στέβιας με την παραδοσιακή μέθοδο και με την υδροπονική μέθοδο της επίπλευσης( Float System).
2. Να μελετηθούν οι σχέσεις των αποστάσεων φύτευσης της Στέβιας με τις στρεμματικές αποδόσεις της Στέβιας και με την περιεκτικότητα σε Στεβιοσίδη
3. Να μελετηθεί η επίδραση των λιπάνσεων στην στρεμματική απόδοση και στην περιεκτικότητα της Στέβιας σε Στεβιοσίδη.
4. Να γίνουν πειραματικοί ζιζανιοκτονίας για την διαπίστωση της εκλεκτικότητας και της επίδρασης ορισμένων ζιζανιοκτόνων στην στρεμματική απόδοση και στην περιεκτικότητα σε Στεβιοσίδη, ώστε να επιβεβαιωθεί η χρήση των πλέον κατάλληλων για τη Στέβια ζιζανιοκτόνων εκ των αναφερόμενων στη διεθνή βιβλιογραφία.
5. Να γίνουν κατά προσέγγιση εκτιμήσεις και υπολογισμοί των οικονομικών στοιχείων της καλλιέργειας της Στέβιας ( Κόστους παραγωγής, στρεμματικών αποδόσεων και δυνατότητες κερδοφορίας ).
Τα αποτελέσματα του σχετικού προγράμματος θα αναφερθούν και θα σχολιασθούν σε κάθε σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου.
Η Ελλάδα σίγουρα θα είναι μεταξύ των χωρών της ΕΕ (μαζί με άλλες καπνοπαραγωγικές χώρες, όπως την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και πιθανόν και την Βουλγαρία), στις οποίες αναμένεται να χορηγηθεί επίσημη άδεια μάλλον το 2010 για την καλλιέργεια Στέβιας.
Η προσαρμογή στα νέα δεδομένα θα είναι δύσκολη και ο αγροτικός κόσμος χρειάζεται τη στήριξη και καθοδήγηση του Υπουργείου Γεωργίας, των κατά τόπους Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και του Γεωπονικού κλάδου.

http://www.στεβια.gr/Stevia-resume.php

Σχολιάστε